درسنامه آموزشی قرآن کلاس نهم
درس 8: سوره صف و جمعه، او خواهد آمد
جلسۀ اول: سورۀ مُمتَحَنة و سورۀ صف
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ عَلَى أَنْ لَا يُشْرِكْنَ بِاللَّهِ شَيْئًا وَلَا يَسْرِقْنَ وَلَا يَزْنِینَ وَلَا يَقْتُلْنَ أَوْلَادَهُنَّ وَلَا يَأْتِینَ بِبُهْتَانٍ يَفْتَرِینَهُ بَيْنَ أَيْدِیهِنَّ وَأَرْجُلِهِنَّ وَلَا يَعْصِینَكَ فِی مَعْرُوفٍ فَبَايِعْهُنَّ وَاسْتَغْفِرْ لَهُنَّ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ ﴿۱۲﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَئِسُوا مِنَ الْآخِرَةِ كَمَا يَئِسَ الْكُفَّارُ مِنْ أَصْحَابِ الْقُبُورِ ﴿۱۳﴾
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَكِیمُ ﴿۱﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿۲﴾ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللَّهِ أَنْ تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ ﴿۳﴾ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الَّذِینَ يُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفًّا كَأَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَرْصُوصٌ ﴿۴﴾ وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِی وَ قَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ فَلَمَّا زَاغُوا أَزَاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَاللَّهُ لَا يَهْدِی الْقَوْمَ الْفَاسِقِینَ ﴿۵﴾
ترتیل صوتی آیات سورۀ مُمتَحَنة / آیهٔ 12 تا 13 و سورهٔ صف آیهٔ 1 تا 5
وَإِذْ قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْيَمَ يَا بَنِی إِسْرَائِیلَ إِنِّی رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرَاةِ وَمُبَشِّرًا بِرَسُولٍ يَأْتِی مِنْ بَعْدِی اسْمُهُ أَحْمَدُ فَلَمَّا جَاءَهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ قَالُوا هَذَا سِحْرٌ مُبِینٌ ﴿۶﴾ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَى عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ وَهُوَ يُدْعَى إِلَى الْإِسْلَامِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ ﴿۷﴾ يُرِیدُونَ لِيُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَاللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ ﴿۸﴾ هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ ﴿۹﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنْجِیكُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ ﴿۱۰﴾ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۱۱﴾ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَيُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ ﴿۱۲﴾ وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِیبٌ وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ ﴿۱۳﴾ يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا كُونُوا أَنْصَارَ اللَّهِ كَمَا قَالَ عِیسَى ابْنُ مَرْيَمَ لِلْحَوَارِيِّینَ مَنْ أَنْصَارِی إِلَى اللَّهِ قَالَ الْحَوَارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ فَآمَنَتْ طَائِفَةٌ مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ وَكَفَرَتْ طَائِفَةٌ فَأَيَّدْنَا الَّذِینَ آمَنُوا عَلَى عَدُوِّهِمْ فَأَصْبَحُوا ظَاهِرِینَ ﴿۱۴﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ صف / آیهٔ 6 تا 14
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 86 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
جهاد و تلاش میکنید، خانهها، ایمان میآورید، نجات میدهد، گناهان
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | تُنجی | نجات میدهد | 2 | تُؤمِنونَ | ایمان میآورید |
| 3 | تُجاهِدونَ | جهاد و تلاش میکنید | 4 | کُنتُم تَعلَمونَ | میدانستید |
| 5 | یَغفِر | میآمرزد، میپوشاند | 6 | ذُنوب | گناهان، جمع ذَنب |
| 7 | مَساکِن | خانهها، جمع مَسکَن | 8 | عَدن | جاودان |
فعالیت 2 (صفحهٔ 86 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- تِجَارَةٍ تُنْجِیكُمْ: تجارتی که شما را نجات میدهد
2- تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ: ایمان میآورید به خدا و رسولش
3- وَ تُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ: جهاد و تلاش میکنید در راه خدا
4- بِأَمْوَالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ: با اموالتان و جانهایتان
5- خَيْرٌ لَكُمْ: بهتر است برای شما
6- إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ: اگر میدانستید.
7- يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ: میامرزند برای شما گناهاتان را
8- يُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ: وارد میکند شما را در بهشتها
9- مَسَاكِنَ طَيِّبَةً: خانههایی پاک
10- فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ: در بهشتهای جاودان
11- ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ: آن رستگاری بزرگ است.
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 87 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 549 تا 552 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیات 10 تا 12 سورهٔ صف را کامل کنید.
1- يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا: ای کسانی که ایمان آوردید.
2- هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ: آیا راهنمایی کنم شما را بر تجارتی که
3- تُنْجِیكُمْ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ ﴿۱۰﴾: شما را نجات میدهد از عذابی دردناک
4- تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ: ایمان آورید به خدا و پیامبرش و جهاد و تلاش کنید در راه خدا با اموال و جانهایتان
5- ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۱۱﴾: این بهتر است برای شما اگر میدانستید.
6- يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَ يُدْخِلْكُمْ جَنَّاتٍ: میامرزد برای شما گناهانتان را و وارد میکند شما را
7- تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ: روان است از زیرش رودها
8- وَ مَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ: و خانههایی پاک در بهشتهای جاودان
9- ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ ﴿۱۲﴾: آن رستگاری بزرگ است.
ج) از صفحهٔ 552 قرآن کریم چند عبارت آشنا یافته، همراه با معنای هر یک بنویسید.
1- إنی رسول اللهِ إلیکم: قطعاً من پیامبر به سوی شما هستم.
2- نحَن اَنصارُ الله: ما یاران خدا هستیم.
د) از صفحهٔ 552 قرآن کریم کدام عبارات را برای پیام قرآنی مناسب میدانید. پیامی را که برای مؤمنان مژده و بشارت است انتخاب و ترجمه کنید.
جلسۀ دوم: سورۀ جمعه و سورۀ منافقون
يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۹﴾ فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانْتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِیرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۱۰﴾ وَ إِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَ تَرَكُوكَ قَائِمًا قُلْ مَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجَارَةِ وَ اللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِینَ ﴿۱۱﴾
إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ قَالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنَافِقِینَ لَكَاذِبُونَ ﴿۱﴾ اتَّخَذُوا أَيْمَانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ ﴿۲﴾ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا فَطُبِعَ عَلَى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُونَ ﴿۳﴾ وَ إِذَا رَأَيْتَهُمْ تُعْجِبُكَ أَجْسَامُهُمْ وَ إِنْ يَقُولُوا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْ كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ يَحْسَبُونَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْ هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَنَّى يُؤْفَكُونَ ﴿۴﴾
ترتیل صوتی آیات سورۀ جمعه / آیهٔ 9 تا 11 و سورۀ منافقون / آیهٔ 1 تا 4
فعالیت (صفحهٔ 89 کتاب درسی)
به قرائت آیات درس از کتاب گویا گوش دهید و مشخص کنید که نون ساکن و تنوین، در چه کلماتی به صورت معمولی و در چه کلماتی، در حرف بعدش تلفظ میشود.
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 90 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
خرید و فروش، وقتی که، رستگار میشوید، ندا داده شد
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | اِذا | وقتی که | 2 | نودِیَ | ندا داده شد |
| 3 | بَیع | خرید و فروش | 4 | ذٰلِکُم | این، آن |
| 5 | قُضِیَت | تمام شد | 6 | اِنتَشِروا | پراکنده شوید |
| 7 | اِبتَغوا | بجویید، طلب کنید | 8 | تُفلِحونَ | رستگار میشوید، موفق میشوید |
فعالیت 2 (صفحهٔ 90 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا: ای کسانی که ایمان آوردید
2- إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ: وقتی که ندا داده شد برای نماز
3- مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ: در روز جمعه
4- إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ: به سوی یاد خدا
5- ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ: آن بهتر است برای شما
6- فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ: پس وقتی که تمام شد نماز
7- فَانْتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ: پس پراکنده شوید در زمین
8- وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ: و بجویید از لطف خدا
9- وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِیرًا: و یاد کنید خدا را بسیار
10- لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ: تا موفق شوید.
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 91 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 553 تا 555 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ دو آیهٔ ٩ و ١٠ سورهٔ جمعه را کامل کنید.
1- يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا: ای کسانی که ایمان آوردید.
2- إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ: وقتی که ندا داده شد برای نماز در روز جمعه
3- فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ: پس بشتابید به سوی یاد خدا
4- وَ ذَرُوا الْبَيْعَ: و رها کنید خرید و فروش
5- ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ﴿۹﴾: آن بهتر است برای شما اگر بدانید.
6- فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانْتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ: پس وقتی که تمام شد نماز پس پراکنده شوید در زمین
7- وَ ابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِیرًا: و بجویید از لطف خدا و یاد کنید خدا را بسیار
8- لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ ﴿۱۰﴾: تا موفق شوید
ج) از صفحهٔ ٥٥٥ قرآن کریم چند عبارت آشنا یافته، همراه با معنای هریک بنویسید.
1- سَواءٌ عَلَیْهِمْ: یکسان است برای آنها
2- فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ: پس آنها همان زیانکاران هستند.
3- إِنَّ اللهَ لَا یَهْدِی الْقَوْمَ الْفَاسِقِینَ: قطعاً خداوند هدایت نمیکند قوم گناهکار را.
د) در صفحهٔ ٥٥٥ قرآن کریم کدام عبارت عزتمندان واقعی را معرفی میکند. این عبارت را به عنوان پیام قرآنی انتخاب کرده و همراه با معنا بنویسید.